İcra takibi, ödeme emrine itiraz, haciz işlemleri, menfi tespit-istirdat davaları ile iflas ve konkordato süreçlerinde hukuki destek.
Borç ilişkilerinden kaynaklanan alacakların tahsili, borçlunun temerrüdü, icra takipleri, haciz işlemleri, ödeme emirleri, itirazlar, menfi tespit ve istirdat davaları ile iflas süreçleri, teknik bilgi ve usul kurallarına hâkimiyet gerektiren önemli hukuk alanlarıdır.
İcra ve İflas Hukuku, alacaklı ile borçlu arasındaki hukuki ilişkinin cebri icra yoluyla sonuçlandırılmasını ve belirli şartlar altında borçlunun malvarlığının tasfiyesini düzenleyen hukuk dalıdır.
Büromuz; ilamsız ve ilamlı icra takipleri, kambiyo senetlerine özgü takipler, haciz işlemleri, ihtiyati haciz, ödeme emirleri, icra takibine itiraz, itirazın iptali, menfi tespit, istirdat, borçlu ve üçüncü kişi hakları, taşınır ve taşınmaz haczi, maaş haczi, banka hesaplarına haciz, araç haczi, ipotek ve rehin takibi, iflas ve konkordato süreçleri başta olmak üzere icra ve iflas hukuku alanında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.
İcra süreçlerinde sürelerin kısa olması ve yapılması gereken işlemlerin kanunda belirlenen usullere tabi bulunması nedeniyle, ödeme emrinin veya icra müdürlüğü işleminin tebliğinden sonra hukuki durumun gecikmeden değerlendirilmesi önemlidir.
İcra ve İflas Hukuku; bir kişinin veya şirketin sahip olduğu alacağın, borçlunun rızasıyla ödenmemesi halinde devletin cebri icra mekanizmaları aracılığıyla tahsil edilmesini ve kanunda öngörülen durumlarda borçlunun malvarlığının tasfiye edilmesini düzenleyen hukuk dalıdır. İcra hukukunda temel amaçlardan biri alacaklının alacağına ulaşmasını sağlamak olmakla birlikte, borçlunun ve üçüncü kişilerin kanundan doğan haklarının korunması da önem taşımaktadır. Bu nedenle icra takiplerinde hem alacaklının alacağını etkin şekilde tahsil edebilmesi hem de borçlunun hukuka aykırı takip ve hacizlere karşı korunması bakımından hukuki inceleme yapılması gerekir.
Alacaklının elinde mahkeme kararı bulunmaksızın başlatabileceği icra takipleri ilamsız icra takibi olarak adlandırılabilir. Para veya teminat alacakları bakımından takip başlatılırken alacağın kaynağı, borçlu bilgileri, alacak miktarı, faiz, vade, takip türü ve yetkili icra dairesi gibi hususların doğru şekilde belirlenmesi gerekir. Borçlunun ödeme emrine itiraz etmesi halinde takip sürecinin nasıl devam edeceği ayrıca değerlendirilmelidir.
Mahkeme veya kanunda ilam niteliğinde kabul edilen belgelerle hüküm altına alınmış alacakların tahsili amacıyla ilamlı icra yoluna başvurulabilir. İlamlı icra takibinde mahkeme kararının içeriği, hükmün kesinleşip kesinleşmediği, takibe konu edilebilirlik, faiz ve fer'iler, ödeme emri, icra emri ve haciz işlemleri incelenir. Kararın niteliğine göre kesinleşme şartının bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Çek, bono ve poliçe gibi kambiyo senetlerine dayanan alacaklarda özel takip usulleri uygulanabilir. Kambiyo senetlerine özgü takiplerde senedin şekil şartları, vade, ciro, imza, yetkili hamil, ödeme, protesto, zamanaşımı ve takip süresi gibi hususlar önem taşır. Bu takip türünde borçlunun başvurabileceği hukuki yollar ve itiraz süreleri genel haciz yoluyla takipten farklılık gösterebilir.
Borçlu, kendisine gönderilen ödeme emrine karşı kanunda öngörülen şartlar ve süreler içerisinde itiraz edebilir; itiraz borcun tamamına, bir kısmına, faize, faiz oranına, yetkiye veya imzaya ilişkin olabilir. İtirazın niteliği, icra takibinin devam edip etmeyeceği ve alacaklının başvurabileceği hukuki yollar bakımından önem taşımaktadır. Borçlunun icra takibine itiraz etmesi nedeniyle duran takip bakımından, belirli şartların bulunması halinde alacaklı tarafından itirazın iptali davası açılması gündeme gelebilir; bu davada alacağın varlığı, borç ilişkisinin hukuki niteliği, itirazın haklı olup olmadığı, alacağın muacceliyeti ve deliller değerlendirilir, şartları oluştuğunda icra inkâr tazminatı talebi de gündeme gelebilir. Bazı icra takiplerinde ise borçlunun itirazının kaldırılması için icra mahkemesine başvurulması mümkün olabilir; bu yola başvurulabilmesi için takip dayanağının niteliği ve kanunda öngörülen belgelerin bulunup bulunmadığı önem taşır.
Bir kişinin gerçekte borçlu olmadığı halde borçlu olduğu iddiasıyla karşı karşıya kalması durumunda menfi tespit davası gündeme gelebilir; bu davada temel amaç, mevcut bir borç ilişkisinin bulunmadığının tespit edilmesidir. Özellikle borcun hiç doğmamış olması, borcun ödenmiş olması, imzaya ilişkin uyuşmazlık, borcun sona ermesi veya takibin haksız olması gibi durumlarda hukuki değerlendirme yapılabilir. Borçlu olmadığı halde icra takibi sonucunda ödeme yapmak zorunda kalan kişinin, belirli şartlar altında ödediği paranın geri alınması amacıyla istirdat davasına başvurması da gündeme gelebilir; bu talepte takibin hukuki dayanağı, ödeme, borcun bulunup bulunmadığı ve ödemenin hangi koşullarda yapıldığı birlikte değerlendirilir.
Alacağın tahsilinin güvence altına alınması amacıyla belirli şartların bulunması halinde ihtiyati haciz talep edilebilir. İhtiyati haciz özellikle borçlunun malvarlığını elden çıkarma veya alacağın tahsilini güçleştirme ihtimali bulunan durumlarda önem kazanabilir. İhtiyati haciz bakımından alacağın niteliği, muacceliyet, teminat, borçlunun malvarlığı ve takip-dava süreci ayrıca değerlendirilir.
İcra takibinin kesinleşmesi veya kanunda öngörülen şartların oluşması sonrasında borçlunun malvarlığına haciz konulması gündeme gelebilir. Haciz işlemleri banka hesapları, taşınır mallar, araçlar, taşınmazlar, maaş ve ücretler ile üçüncü kişilerdeki alacaklar üzerinden gerçekleştirilebilir. Hangi malvarlığı unsurlarının haczedilebileceği ve haczin kapsamı kanuni düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Borçlunun banka hesaplarında bulunan para ve alacaklar bakımından elektronik haciz uygulamaları gündeme gelebilir; haczin dayanağı, hesaptaki paranın niteliği, haczedilebilirlik ve üçüncü kişi hakları incelenebilir. Borçlunun ücret ve maaşına kanunda belirtilen sınırlar çerçevesinde haciz uygulanabilir; maaş haczinde borçlunun işvereni, haciz müzekkeresi, kesinti oranı, birden fazla haciz bulunması ve sıra gibi hususlar önem taşır. Borçlunun adına kayıtlı araçların haczedilmesi ve belirli şartlar altında satışının gerçekleştirilmesi de mümkündür; araç haczi süreçlerinde araç üzerindeki mevcut hacizler, rehin, yakalama, değer tespiti ve satış işlemleri incelenebilir.
Borçlunun adına kayıtlı taşınmazlar bakımından haciz ve satış işlemleri gerçekleştirilebilir; taşınmazın tapu kaydı, ipotekleri, hacizleri, şerhleri, değeri ve satış koşulları incelenerek icra sürecinin hukuka uygunluğu değerlendirilebilir. Borçlunun veya ailesinin yaşamını sürdürdüğü konutun haczedilmesi bakımından kanunda özel düzenlemeler bulunmaktadır; somut olayda taşınmazın niteliği, borçlunun ekonomik ve sosyal durumu ve kanuni şartlar değerlendirilerek meskeniyet iddiasının ileri sürülüp sürülemeyeceği incelenebilir. Kanun, borçlunun bazı mal ve haklarının belirli şartlar altında haczedilemeyeceğini de düzenlemektedir; kişisel kullanım eşyaları, mesleki faaliyet için gerekli bazı araç ve gereçler ile bazı gelir ve haklar bu kapsamda değerlendirilebilir.
Borçlu veya üçüncü kişiler, belirli şartlarda hukuka aykırı olduğunu düşündükleri hacizlere karşı başvuruda bulunabilir; haczin kaldırılması bakımından haczin dayanağı, borcun miktarı, haczedilen malın niteliği, haczedilemezlik, borcun ödenmiş olması ve usulsüz haciz gibi hususlar incelenebilir. İcra takibi sırasında borçluya ait olmayan bir malın haczedilmesi halinde üçüncü kişinin mülkiyet veya diğer ayni hakları gündeme gelebilir; bu durumda istihkak iddiası ve istihkak davası gibi hukuki yollar söz konusu olabilir. Özellikle şirketlerin faaliyet gösterdiği işyerlerinde, borçluya ait olmayan malların haczedilmesi bakımından üçüncü kişilerin haklarının korunması önem taşır.
Haczedilen malların kanunda öngörülen usuller kapsamında satışa çıkarılması mümkündür; satış işlemlerinde satış ilanı, muhammen bedel, elektronik satış, teklifler, ihale şartları ve ihalenin sonucu gibi hususlar önem taşır. İcra yoluyla gerçekleştirilen satışlarda kanuna aykırılık bulunması halinde belirli şartlar altında ihalenin feshi talep edilebilir; bu bakımdan satış usulü, ilan, tebligat, ihale koşulları, satış bedeli ve ihale süreci incelenebilir. Bu alandaki süreler ve başvuru koşulları bakımından dikkatli hareket edilmesi gerekir.
Şirketler açısından ticari alacakların zamanında tahsil edilmesi işletmenin nakit akışı bakımından büyük önem taşır. Büromuz tarafından fatura alacakları, cari hesap alacakları, ticari sözleşmeler, çek ve senetler, mal ve hizmet bedelleri ile haksız fesih nedeniyle doğan alacaklar bakımından uygun icra takip yönteminin belirlenmesine yönelik hukuki destek sağlanabilir. Çek ve bono gibi kambiyo senetlerine dayanan alacakların tahsilinde senedin düzenlenme tarihi, vadesi, bedeli, imzası, cirosu ve yetkili hamili gibi unsurları değerlendirilerek uygun takip yolu belirlenebilir. Alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, alacağın kaynağına ve ilgili özel mevzuata göre değerlendirilir; çek, bono, sözleşme, kira alacağı, ticari alacak veya mahkeme kararından doğan alacak bakımından farklı süreler söz konusu olabilir.
İflas, kanunda belirtilen şartların gerçekleşmesi halinde ticaret şirketleri ve belirli durumlarda iflasa tabi kişiler hakkında uygulanabilen, borçlunun malvarlığının kanuni usuller çerçevesinde tasfiyesine yönelik toplu bir cebri icra yoludur. İflas sürecinde yalnızca tek bir alacaklının değil, borçlunun tüm malvarlığı ve alacaklıların hukuki durumları birlikte değerlendirilir. İflas yolu, özellikle ticari faaliyetlerde bulunan borçlular bakımından önemli bir hukuki mekanizmadır; iflas takibinde alacağın niteliği, borçlunun iflasa tabi olup olmadığı, takip dayanağı, ödeme emri, borcun ödenip ödenmediği ve iflas talebi gibi hususlar değerlendirilir. Kanunda belirtilen şartların bulunması halinde bazı durumlarda doğrudan iflas talebinde bulunulması da mümkün olabilir; doğrudan iflas sebeplerinin oluşup oluşmadığı, borçlunun hukuki statüsü ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir. İflas süreçlerinde borçlunun mali durumunun düzeltilmesine yönelik farklı hukuki mekanizmalar da bulunmaktadır; özellikle ödeme güçlüğü yaşayan işletmeler bakımından konkordato, yeniden yapılandırma ve diğer hukuki çözüm yollarının değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçlunun, kanunda öngörülen şartlar çerçevesinde borçlarını belirli bir plan dahilinde ödeyebilmesine veya mali durumunu yeniden yapılandırabilmesine yönelik hukuki bir mekanizmadır. Konkordato sürecinde geçici mühlet, kesin mühlet, konkordato komiseri, alacaklıların durumu, alacak bildirimleri, proje ve mahkeme incelemesi gibi birçok hukuki süreç bulunmaktadır. Mali açıdan güçlük yaşayan şirketler bakımından konkordato başvurusunun zamanında değerlendirilmesi önemlidir; başvuru sürecinde şirketin mali tabloları, borç yapısı, alacakları, nakit akışı, varlıkları ve ödeme planı incelenerek konkordato projesinin uygulanabilirliği değerlendirilir. Konkordato yalnızca borçlu açısından değil, alacaklılar açısından da önemli sonuçlar doğurur; alacaklıların alacaklarını bildirmesi, konkordato projesini değerlendirmesi, alacaklılar toplantısına katılması, oy kullanması ve komiserlik-mahkeme süreçlerini takip etmesi gerekebilir. Konkordato mühleti içerisinde mevcut icra takiplerinin durumu ve yeni takip başlatılıp başlatılamayacağı, kanunda öngörülen düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmelidir; bu nedenle konkordato ilan eden bir şirketten alacağı bulunan kişilerin takip ve tahsilat stratejisini ayrıca değerlendirmesi önemlidir.
İcra hukukunun amacı yalnızca alacaklının alacağını tahsil etmesini sağlamak değildir. Borçlunun da kanundan kaynaklanan çeşitli hakları bulunmaktadır: haksız takibe itiraz edebilir, borcu bulunmadığını ileri sürebilir, haczedilemez mallar bakımından itirazda bulunabilir, usulsüz tebligata karşı hukuki yollara başvurabilir, haksız haczin kaldırılmasını talep edebilir ve borcun ödenmesi veya yapılandırılması için çözüm yollarını değerlendirebilir. İcra ve iflas uyuşmazlıklarında sözleşmeler, faturalar, cari hesap kayıtları, çek ve senetler, banka dekontları, ödeme kayıtları, ihtarlar, e-posta yazışmaları, ticari defter ve kayıtlar, mahkeme kararları ve icra dosyaları gibi belgeler önem taşıyabilir. Alacağın dayanağını oluşturan belgelerin takip öncesinde değerlendirilmesi, doğru icra yolunun belirlenmesi açısından önemlidir.
Alacağın niteliğine göre uygun takip yolu belirlenerek yetkili icra dairesinde takip başlatılabilir. Takibin türüne göre ödeme emri veya icra emri borçluya gönderilir.
Öncelikle ödeme emrinin ne zaman tebliğ edildiği ve takip türü belirlenmelidir. İtiraz veya diğer hukuki başvurular bakımından süreler takip türüne göre değişebildiğinden dosyanın gecikmeden incelenmesi önemlidir.
Hayır. İtiraz, takip sürecinin devamı bakımından sonuç doğurabilir ancak borcun esasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Alacaklının itirazın iptali veya itirazın kaldırılması gibi hukuki yollara başvurması mümkün olabilir.
Kanunda belirtilen şartlar ve sınırlar çerçevesinde ücret ve maaş haczi uygulanabilir.
Kesinleşmiş veya kanunda öngörülen şartları taşıyan bir icra takibi kapsamında borçlunun banka hesaplarındaki haczedilebilir varlıklara haciz uygulanabilir.
Borçlunun konutunun haczi bakımından kanunda özel düzenlemeler bulunmaktadır. Taşınmazın niteliği ve somut olayın şartlarına göre haczin uygulanabilirliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Takibin türüne ve aşamasına göre itiraz, menfi tespit veya diğer hukuki yollar gündeme gelebilir. Sürelerin kaçırılmaması için ödeme emrinin tebliğinden itibaren hukuki durumun incelenmesi önemlidir.
İcra dosyasının süresi; borcun ödenip ödenmemesine, borçlunun malvarlığına, itirazlara, haciz ve satış işlemlerine ve dosyanın özelliklerine göre değişir.
Şirketin iflasa tabi olup olmadığı ve iflas şartlarının oluşup oluşmadığı somut olay üzerinden değerlendirilmelidir.
Her icra işlemi bakımından avukatla temsil zorunlu değildir. Ancak özellikle yüksek miktarlı alacaklarda, ticari uyuşmazlıklarda, kambiyo senetlerine dayalı takiplerde, haciz ve satış işlemlerinde, menfi tespit ve istirdat davalarında hukuki destek alınması hak kayıplarının önlenmesi açısından önemlidir.
Alacağınızın tahsil edilememesi, hakkınızda icra takibi başlatılması, banka hesabınıza veya maaşınıza haciz konulması, taşınmaz ya da aracınızın haczedilmesi, haksız bir icra takibiyle karşılaşmanız veya şirketinizin mali güçlük yaşaması halinde hukuki durumun gecikmeden değerlendirilmesi önemlidir. Büromuz; icra takipleri, ticari alacakların tahsili, ilamsız ve ilamlı icra, kambiyo senetlerine özgü takip, haciz, ihtiyati haciz, icra itirazları, itirazın iptali, itirazın kaldırılması, menfi tespit, istirdat, istihkak, icra satışları, ihalenin feshi, iflas ve konkordato alanlarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.