İkamet ve çalışma izni, Türk vatandaşlığı (yatırım/evlilik/istisnai yolla), sınır dışı ve uluslararası koruma süreçleri.
Türkiye'de yaşayan, yatırım yapan, çalışan, eğitim gören veya ticari faaliyet yürüten yabancıların hukuki statülerinin doğru şekilde belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. İkamet izni, çalışma izni, Türk vatandaşlığının kazanılması, vatandaşlık başvuruları, sınır dışı edilme, uluslararası koruma ve yabancıların Türkiye'deki taşınmaz edinimleri gibi birçok konu farklı hukuki düzenlemelere tabidir.
Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku, yabancıların Türkiye'deki hukuki statüsüne, ikamet ve çalışma haklarına, vatandaşlık işlemlerine, yatırım yoluyla vatandaşlığa, sınır dışı süreçlerine, uluslararası korumaya ve yabancıların Türkiye'deki hak ve yükümlülüklerine ilişkin hukuki düzenlemeleri kapsar.
Büromuz; ikamet izni başvuruları ve uzatma işlemleri, çalışma izinleri, Türk vatandaşlığının kazanılması, yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı, evlilik yoluyla vatandaşlık, istisnai vatandaşlık, vatandaşlık başvurularının takibi, vatandaşlık başvurularına ilişkin ret kararları, sınır dışı kararları, giriş yasakları, deport işlemleri, uluslararası koruma, taşınmaz edinimi, yabancıların şirket kurması ve Türkiye'deki hukuki işlemleri konusunda hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.
Yabancılar Hukuku, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan kişilerin Türkiye'ye giriş, Türkiye'de kalış, çalışma, eğitim, yatırım, taşınmaz edinimi ve diğer hukuki işlemlerine ilişkin kuralları düzenleyen hukuk alanıdır. Vatandaşlık Hukuku ise bir kişinin Türk vatandaşlığını kazanması, kaybetmesi, vatandaşlıktan çıkması veya vatandaşlık statüsünün belirlenmesi gibi konuları kapsar. Bu iki alan çoğu zaman birlikte değerlendirilir; özellikle Türkiye'de uzun süre yaşayan veya yatırım yapan yabancılar açısından ikamet, çalışma, taşınmaz edinimi ve vatandaşlık süreçleri birbirleriyle bağlantılı hukuki sonuçlar doğurabilir.
Türkiye'de belirli bir süre kalmak isteyen yabancıların, tabi oldukları hukuki statüye göre ikamet izni almaları gerekebilir. İkamet izni süreçlerinde ilk başvuru, uzatma başvurusu, ikamet izni türünün belirlenmesi, başvurunun hazırlanması, başvuru belgelerinin değerlendirilmesi ve ret kararlarına karşı hukuki yollar konularında hukuki destek sağlanabilir. Kısa dönem ikamet izni, mevzuatta öngörülen şartların bulunması halinde Türkiye'de belirli amaçlarla kalmak isteyen yabancılar bakımından gündeme gelebilir; başvurunun hukuki dayanağı ve gerekli belgeler yabancının Türkiye'deki kalış amacına göre değişebilir. Aile bağları nedeniyle Türkiye'de ikamet etmek isteyen yabancılar bakımından aile ikamet izni gündeme gelebilir; başvurularda evlilik ilişkisi, çocuklar, aile bireylerinin hukuki statüsü, gelir ve konut şartları, sağlık sigortası gibi hususlar değerlendirilebilir. Türkiye'de eğitim gören yabancı öğrencilerin eğitim süresi boyunca hukuki statülerinin mevzuata uygun şekilde yürütülmesi gerekir; öğrenci ikamet izni bakımından eğitim kurumunun durumu, eğitim süresi, ikamet süresi, adres bilgileri ve ikamet izni uzatma işlemleri gibi hususlar önem taşıyabilir. Türkiye'de uzun süredir ikamet eden ve mevzuatta öngörülen diğer şartları taşıyan yabancılar bakımından ise uzun dönem ikamet izni gündeme gelebilir.
Türkiye'de çalışmak isteyen yabancıların çalışma faaliyetleri bakımından gerekli izin ve hukuki şartların değerlendirilmesi gerekir; çalışma izni süreçlerinde işverenin durumu, yabancının mesleği, iş sözleşmesi, çalışma koşulları, izin türü ve başvuru belgeleri incelenebilir. Yabancının Türkiye'de çalışacağı işin niteliğine ve hukuki statüsüne göre farklı izin süreçleri gündeme gelebilir; başvuru sürecinde belgelerin mevzuata uygun hazırlanması ve başvurunun doğru şekilde yürütülmesi önemlidir. Çalışma izni başvurusunun reddedilmesi halinde ret gerekçesinin incelenmesi ve somut olay bakımından başvurulabilecek hukuki yolların değerlendirilmesi gerekir; gerekli şartların bulunması halinde idari başvuru veya yargı yolları gündeme gelebilir.
Türk vatandaşlığı doğumla vatandaşlık, sonradan vatandaşlık, evlilik yoluyla vatandaşlık, evlat edinilme yoluyla vatandaşlık, yatırım yoluyla vatandaşlık ve istisnai vatandaşlık gibi farklı hukuki yollarla kazanılabilir; her vatandaşlık türünün kendine özgü şartları bulunmaktadır. Türkiye'de belirli şartları taşıyan yabancılar, kanunda öngörülen koşullar çerçevesinde genel yolla Türk vatandaşlığı başvurusunda bulunabilir; bu tür başvurularda Türkiye'de ikamet süresi, yerleşme iradesi, geçimini sağlama, kamu düzeni ve milli güvenlik bakımından durum, Türkçe bilgisi ve diğer yasal şartlar değerlendirmeye konu olabilir. Vatandaşlık başvurusunda bulunmadan önce şartların somut olay bakımından tek tek değerlendirilmesi önemlidir.
Belirli yatırım türlerini ve mevzuatta öngörülen şartları yerine getiren yabancılar bakımından Türk vatandaşlığının istisnai yolla kazanılması gündeme gelebilir; yatırım yoluyla vatandaşlık sürecinde yatırımın niteliğine göre taşınmaz edinimi, sermaye yatırımı, istihdam oluşturulması, bankacılık işlemleri veya fon-diğer yatırım araçları gibi farklı seçenekler gündeme gelebilir. Yatırım miktarları ve diğer şartlar mevzuat değişikliklerine tabi olduğundan, başvuru öncesinde güncel hukuki şartların değerlendirilmesi gerekir. Yabancıların Türkiye'de taşınmaz edinmeleri ve belirli şartları karşılamaları halinde de vatandaşlık başvurusu yapmaları mümkün olabilir; bu süreçte yalnızca taşınmazın satın alınması yeterli olmayıp taşınmazın hukuki durumu, tapu kayıtları, satın alma işlemi, değerleme, ödeme süreci, taşınmaz üzerindeki takyidatlar ve vatandaşlık bakımından gerekli şartlar birlikte değerlendirilmelidir. Vatandaşlık amacıyla yatırım yapacak yabancılar bakımından yatırım öncesinde hukuki inceleme yapılması önemlidir; özellikle taşınmaz yatırımlarında tapu kayıtları, ipotek, haciz, şerhler, imar durumu ve satışa engel hukuki durumlar incelenebilir.
Bir Türk vatandaşıyla evlenmek, tek başına otomatik olarak Türk vatandaşlığı kazandırmaz; kanunda öngörülen şartların bulunması halinde evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu yapılabilir. Başvuruda evliliğin niteliği, aile birliği, başvuru sahibinin hukuki durumu ve diğer yasal şartlar değerlendirilir. Bazı yabancılar bakımından kanunda öngörülen özel koşulların bulunması halinde istisnai vatandaşlık süreci de gündeme gelebilir; bu tür başvuruların değerlendirilmesinde ilgili mevzuat ve idari süreçlerin güncel hali dikkate alınmalıdır.
Vatandaşlık başvuruları genel olarak başvuru türünün belirlenmesi, hukuki şartların incelenmesi, gerekli belgelerin hazırlanması, başvurunun yapılması, sürecin takip edilmesi, ilgili kurumlar tarafından yapılan incelemelerin takip edilmesi ve kararın değerlendirilmesi aşamalarından oluşabilir; başvurunun niteliğine göre süreç ve gerekli belgeler değişebilir. Başvuru sürecinde evrak durumu, eksik belge talepleri, güvenlik araştırması, arşiv araştırması, idari değerlendirme ve başvuru sonucu gibi aşamaların takip edilmesi gerekebilir. Vatandaşlık başvurusunun reddedilmesi halinde kararın hukuki gerekçesinin incelenmesi önemlidir; somut olayın özelliklerine göre ret kararının gerekçesi, başvuru şartları, sunulan belgeler, idarenin değerlendirmesi ve idari-yargısal başvuru yolları incelenebilir. Vatandaşlık başvurusu hakkında verilen bazı idari kararların hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa, kararın niteliğine göre idari yargı yoluna başvurulması gündeme gelebilir; bu süreçte dava açma süresinin kaçırılmaması büyük önem taşır.
Türkiye'de bulunan yabancılar hakkında mevzuatta belirtilen şartların oluşması halinde sınır dışı kararı alınabilir; sınır dışı kararıyla karşılaşan yabancı bakımından kararın hukuki dayanağının ve uygulanabilecek hukuki yolların hızlı şekilde değerlendirilmesi gerekir. Hakkında sınır dışı kararı verilen yabancının, kararın niteliğine göre kanunda öngörülen süreler içerisinde hukuki yollara başvurması gerekebilir; sürelerin kısa olabilmesi nedeniyle sınır dışı kararı tebliğ edildiğinde gecikmeden hukuki destek alınması önemlidir. Bazı durumlarda yabancılar hakkında Türkiye'ye giriş yasağı uygulanabilir; giriş yasağının hukuki sebebi, süresi ve kaldırılması için kullanılabilecek hukuki yollar somut olay üzerinden değerlendirilmelidir. Vize süresinin aşılması veya vize koşullarına aykırı davranılması da yabancıların Türkiye'deki hukuki statüsünü etkileyebilir; bu tür durumlarda ihlalin süresi, yabancının mevcut statüsü, idari yaptırımlar, Türkiye'den çıkış ve yeniden giriş gibi hususlar değerlendirilir. İkamet izni başvurusunun reddedilmesi, uzatma talebinin kabul edilmemesi veya mevcut ikamet izninin iptal edilmesi halinde de kararın hukuki gerekçesi incelenebilir; somut olayın niteliğine göre idari başvuru veya dava yolları gündeme gelebilir.
Türkiye'de bulunan ve uluslararası korumaya ihtiyaç duyduğunu ileri süren yabancılar bakımından ilgili mevzuat kapsamında uluslararası koruma süreçleri gündeme gelebilir; başvuru sahibinin hukuki durumu, kişisel koşulları ve başvurunun niteliği dikkate alınarak süreç değerlendirilir. Yabancıların Türkiye'deki hukuki statüleri aynı değildir; kişinin ikamet izni, çalışma izni, uluslararası koruma, geçici koruma veya vatandaşlık gibi statülerden hangisine tabi olduğu, sahip olduğu hak ve yükümlülükler açısından belirleyici olabilir.
Yabancı gerçek kişilerin Türkiye'de taşınmaz edinmeleri belirli yasal sınırlamalara ve koşullara tabidir; taşınmaz satın almadan önce yabancının taşınmaz edinme hakkı, taşınmazın niteliği, tapu durumu, imar durumu, takyidatlar ve satış işleminin hukuki sonuçları incelenebilir. Yabancı gerçek ve tüzel kişiler, mevzuatın izin verdiği ölçüde Türkiye'de şirket kurabilir veya mevcut şirketlere ortak olabilir; şirket kuruluşu öncesinde şirket türü, ortaklık yapısı, sermaye, faaliyet alanı, vergisel yükümlülükler, çalışma izinleri ve yabancı ortakların hukuki statüsü değerlendirilebilir. Türkiye'de ticari faaliyet yürütmek isteyen yabancıların yalnızca şirket kuruluşu değil, faaliyetleri için gerekli izin ve ruhsatları da dikkate almaları gerekebilir.
Yabancıların Türkiye'de evlenmesi halinde evliliğin kuruluşu ve tarafların hukuki statüsü bakımından Türk hukuku ile birlikte milletlerarası özel hukuk kuralları da gündeme gelebilir. Türk vatandaşı ile evli yabancıların veya Türkiye'de yasal statüye sahip yabancıların aile bireyleri bakımından aile ikamet izni ve diğer hukuki statüler değerlendirilebilir. Türkiye'de yaşayan yabancıların boşanma süreçlerinde yetkili mahkeme, uygulanacak hukuk, evliliğin hangi ülkede kurulduğu, tarafların vatandaşlıkları, çocukların hukuki durumu, nafaka ve mal rejimi gibi konular bakımından milletlerarası özel hukuk kuralları gündeme gelebilir.
Türkiye'de kalış süresi kişinin tabi olduğu vize, vize muafiyeti, ikamet izni veya diğer hukuki statülere göre değişebilir.
Hayır. Türk vatandaşıyla evlenmek tek başına otomatik vatandaşlık sağlamaz. Evlilik yoluyla vatandaşlık için kanunda öngörülen şartların bulunması gerekir.
Mevzuatta öngörülen şartları taşıyan yabancı gerçek kişiler Türkiye'de taşınmaz edinebilir. Ancak taşınmazın ve alıcının hukuki durumunun satın alma öncesinde incelenmesi önemlidir.
Hayır. Taşınmaz edinimi ile vatandaşlık birbirinden farklı hukuki süreçlerdir. Vatandaşlık için ilgili mevzuatta öngörülen yatırım ve diğer şartların sağlanması gerekir.
Mevzuatta öngörülen yatırım türlerinden birini ve diğer şartları karşılayan yabancılar bakımından istisnai yolla vatandaşlık başvurusu gündeme gelebilir. Güncel yatırım tutarları ve şartlar başvuru tarihinde ayrıca kontrol edilmelidir.
Ret kararının gerekçesi incelenmelidir. Kararın niteliğine göre idari başvuru veya idari yargı yoluna başvurulması mümkün olabilir.
Sınır dışı kararlarında uygulanabilecek hukuki yollar bakımından süreler önemlidir. Kararın tebliğinden sonra gecikmeden bir avukat tarafından incelenmesi gerekir.
Giriş yasağının hukuki sebebine, süresine ve kararın niteliğine göre farklı hukuki yollar gündeme gelebilir.
Somut olayın özelliklerine göre ret kararına karşı hukuki yollara başvurulması mümkün olabilir. Kararın gerekçesi ve uygulanabilecek süreler incelenmelidir.
Mevzuatın izin verdiği çerçevede yabancı gerçek ve tüzel kişiler Türkiye'de şirket kurabilir veya mevcut şirketlere ortak olabilir. Şirket kuruluşunun yanı sıra çalışma ve diğer izinler de ayrıca değerlendirilmelidir.
Türkiye'de yaşamayı, yatırım yapmayı, çalışmayı veya Türk vatandaşlığı kazanmayı planlayan yabancılar açısından doğru hukuki statünün belirlenmesi ve sürecin başından itibaren doğru şekilde yürütülmesi, ileride ortaya çıkabilecek ret, süre aşımı veya statü kaybı gibi risklerin önlenmesi bakımından önem taşımaktadır. Büromuz; ikamet izni, çalışma izni, Türk vatandaşlığının kazanılması, genel yolla vatandaşlık, yatırım yoluyla vatandaşlık, taşınmaz edinimi yoluyla vatandaşlık, evlilik yoluyla vatandaşlık, istisnai vatandaşlık, vatandaşlık başvurularının takibi, vatandaşlık retleri, sınır dışı kararları, deport işlemleri, Türkiye'ye giriş yasakları, uluslararası koruma, yabancıların taşınmaz edinimi, Türkiye'de şirket kuruluşu ve yabancıların aile hukuku işlemleri alanlarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.